Blockchain Kullanım Alanları: Tabağımdaki Tavuğun Ne ile Beslendiğini Biliyor Muyum?

İşe, bu on yılın en popüler kavramının ne olmadığını netleştirerek başlayalım: kripto paralar. Bitcoin, Ethereum, Dogecoin; insanların blockchain’in kripto para üretmeye yarayan bir araç olduğuna inanmasına yol açan, blockchain teknolojisinin sadece (ve kötü ün yapmış) bazı kullanım örnekleridir. Oysa gerçek şu ki blockchain, merkeziyetsiz bir veri depolama yöntemidir ve tabağınızdaki yemeğin kaynağına dair bilgilerin takibinden, kan tahlili sonuçlarınıza bakmaya; bir şehirde sahip olduğunuz arazi miktarının kaydının tutulmasından ve elbette güvenli ödemelerin yapılmasına kadar, verilerinizin emin ellerde olduğuna güvenme ihtiyacı hissettiğiniz her durumda kullanılan, farklı sektörlerde binlerce uygulanmış kullanım alanına sahiptir. Şimdi güven ile merkeziyetsizlik arasındaki ilişkinin nasıl kurulduğunu daha derinlemesine inceleyelim.

Geleneksel veri tabanları sunucularda saklanır ve sunucunun sahibi verinin de sahibidir. Sunucu bir ofisteki eski bir bilgisayar da olabilir, bulut ortamındaki binlerce bilgisayar da. Ancak her durumda, sunucu sahibi verinizi silebilir veya kendi çıkarına hizmet edecek şekilde yanlış verilerle değiştirebilir. Blockchain üzerinde saklanan verinin ise bir merkezi ve dolayısıyla bir sahibi yoktur. Bir kez kaydedilen veri kimse tarafından silinemez, bu nedenle kaderiniz sağlayıcının dürüstlüğüne bağlı değildir. Verinin teknik olarak değiştirilemez ve güvenli olduğunu bilirsiniz.

Günümüzde yaygın olarak benimsenen blockchain projelerinden biri olan TE-FOOD, kripto para dışı kullanım alanlarına ve bir startup’ın blockchain’in sağladığı şeffaflık ve güven avantajından nasıl faydalanabileceğine çok iyi bir örnektir. Yaklaşık 5 yıl önce kurulan TE-FOOD, 150 milyondan fazla son kullanıcının tabağındaki gıdanın kaynağını takip etmesini mümkün kılmıştır. TE-FOOD’un güven zinciri sayesinde gıda üreticileri; hayvan profili, beslenme bilgileri, antibiyotik kullanımı, aşılar, veteriner kontrolleri, kesim ve taşıma verileri gibi bilgileri sisteme kaydeder ve son kullanıcılar bu bilgilere ürün ambalajındaki QR kodu tarayarak kolayca ulaşabilir.

Özetle, blockchain iş dünyası dahil olmak üzere birçok seviyede yanlış anlaşılan bir kavramdır ve gerçek kullanım alanları ortaya çıktıkça, özellikle şeffaflığın değerli olduğu sektörlerde giderek daha fazla kullanılacağını göreceğiz. Şeffaflığın önemli olduğu sektör sayısı düşünüldüğünde, blockchain’in neredeyse tüm endüstrilerde kullanılacağını söylemek yanlış olmaz.